Affidavit และคำสาบานตนที่ปลายทางเข้าใจง่าย
Affidavits and sworn declarations designed for overseas use

การให้คำสาบาน / Affidavit — ภาพรวมเชิงลึก (Oath & Affidavit)

การให้คำสาบาน (Oath) และทำคำให้การเป็นลายลักษณ์อักษรภายใต้สาบาน (Affidavit) เป็นบริการสำคัญที่ทนาย Notarial Services Attorney ของไทยมีอำนาจดำเนินการได้ — โดย Affidavit คือเอกสารที่ผู้ให้การ ‘สาบานว่าข้อความที่เขียนเป็นความจริง’ ต่อหน้าทนาย ซึ่งมีน้ำหนักทางกฎหมายเทียบเท่ากับการเบิกความในศาล และสามารถนำไปใช้เป็นพยานเอกสารในศาลต่างประเทศหรือหน่วยงานราชการต่างประเทศได้

Affidavit ที่นิยมที่สุดคือ Affidavit of Single Status สำหรับขอจดทะเบียนสมรสในต่างประเทศ Affidavit of Support สำหรับสปอนเซอร์วีซ่าครอบครัว และ Affidavit of Loss สำหรับแจ้งเอกสารหายเพื่อขอออกใหม่ — ทั้งหมดนี้ต้องเซ็นต่อหน้าทนาย พร้อมพิธีกรรมการ ‘สาบาน’ อย่างถูกต้องตามจรรยาบรรณ

บทความนี้จะอธิบาย Affidavit แต่ละประเภท พร้อมรูปแบบที่หน่วยงานปลายทางในประเทศยอดนิยม (สหรัฐฯ อังกฤษ ออสเตรเลีย เยอรมนี ญี่ปุ่น) ยอมรับ และวิธีร่าง Affidavit ที่ ‘แน่น’ พอจะใช้เป็นพยานในศาลได้

ฐานทางกฎหมายและอำนาจของ Notarial Services Attorney ในประเทศไทย

อำนาจของทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อในประเทศไทยมาจาก ‘ข้อบังคับสภาทนายความ ว่าด้วยการขึ้นทะเบียนทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร พ.ศ. 2551’ ซึ่งออกโดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 มาตรา 27(3) ประกอบมาตรา 51 โดยกำหนดให้สภาทนายความเป็นผู้ขึ้นทะเบียนและกำกับดูแลทนายความที่จะทำหน้าที่ Notarial Services Attorney

ทนายความที่จะขึ้นทะเบียนได้ต้อง (ก) เป็นทนายความที่มีใบอนุญาตว่าความใช้ได้ (ข) ผ่านการอบรมหลักสูตรที่สภาทนายความรับรอง (ค) ผ่านการสอบและได้เลขทะเบียน Notarial Services Attorney เฉพาะ ซึ่งเป็นเลขคนละชุดกับเลขใบอนุญาตว่าความทั่วไป — ลูกค้าสามารถขอดูเลขทะเบียนนี้ได้ตลอดเวลาและตรวจสอบกลับไปยังสภาทนายความเพื่อยืนยันสถานะ

ขอบเขตอำนาจที่ทนาย Notarial Services Attorney ของไทยทำได้ตามข้อบังคับสภาทนายความข้อ 5 ครอบคลุม: รับรองลายมือชื่อ รับรองสำเนาถูกต้อง รับรองคำแปล รับคำสาบานและคำให้การ ทำคำคัดค้านตั๋วเงิน รับรองสำเนาหนังสือเดินทาง รับรองข้อเท็จจริง และอื่น ๆ ตามที่กฎหมายและข้อบังคับกำหนด ทั้งนี้อำนาจของไทยจะ ‘ไม่ครอบคลุม’ การออก Apostille เนื่องจากประเทศไทยยังไม่ได้เป็นภาคี Hague Apostille Convention ดังนั้นเอกสารที่จะใช้ต่างประเทศต้องผ่าน Legalization ที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ และสถานทูตปลายทางเสมอ

ในแง่ผลทางกฎหมาย การรับรองลายมือชื่อโดย Notarial Services Attorney ไม่ได้แปลว่าทนายรับรองความถูกต้องของ ‘เนื้อหา’ ในเอกสาร แต่เป็นการรับรองว่า ‘บุคคลที่ปรากฏชื่อในเอกสารได้ลงลายมือชื่อต่อหน้าทนายจริง โดยทนายได้ตรวจสอบตัวตนแล้ว’ จุดนี้ลูกค้าและคู่สัญญาในต่างประเทศควรเข้าใจชัดเจน เพราะหากเนื้อหาผิดกฎหมายหรือเป็นเท็จ ความรับผิดยังอยู่ที่ผู้ลงนาม