TL;DR
NSA = ทนายความที่ผ่านอบรม ≥30 ชม. + สอบข้อเขียนของสภาทนายความ + ขึ้นทะเบียนตามข้อบังคับ พ.ศ. 2546 มีอำนาจ 4 กลุ่ม (signature/copy/oath/person) เอกสารที่รับรองใช้ต่างประเทศได้ ผ่าน chain กงสุล MFA → สถานทูต ตรวจใบอนุญาตได้ที่ lawyerscouncil.or.th
Notarial Services Attorney (NSA) is a Thai lawyer additionally licensed by the Lawyers Council of Thailand under Regulation B.E. 2546 to certify signatures, copies, oaths, and personal identity — a hybrid of common-law notary and civil-law notaire roles.
ประวัติและที่มาของ NSA ในไทย
ก่อนปี 2546 ประเทศไทยไม่มีระบบ Notary Public อย่างเป็นทางการ เอกสารที่ต้องใช้ต่างประเทศต้องผ่านสถานทูตโดยตรง ทำให้ล่าช้าและมีต้นทุนสูง
สภาทนายความประกาศข้อบังคับ 'ทนายผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร' พ.ศ. 2546 โดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 มาตรา 27(3) เพื่อให้ทนายไทยทำหน้าที่ notarize ได้เทียบเท่า common-law notary
ปี 2568 ไทยเข้าเป็นภาคี Hague Apostille Convention บทบาทของ NSA ยิ่งสำคัญ เพราะเป็นขั้นแรกก่อนขอ Apostille ที่กรมการกงสุล
คุณสมบัติผู้สมัคร NSA
1. เป็นทนายความที่ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพจากสภาทนายความ (ไม่จำกัดอายุงาน)
2. ไม่เคยถูกลงโทษทางวินัยมรรยาททนายความในระดับพักใบอนุญาตขึ้นไป
3. ผ่านการอบรมหลักสูตร NSA ไม่น้อยกว่า 30 ชั่วโมง จัดโดยสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความ สภาทนายความ
4. สอบผ่านข้อเขียน (กฎหมายพยานหลักฐาน + กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล + ภาษาอังกฤษเชิงกฎหมาย)
5. ชำระค่าธรรมเนียมและขึ้นทะเบียนพร้อมตัวอย่างลายมือชื่อและตราประทับที่สภาฯ เก็บไว้เพื่อการตรวจสอบภายหลัง
ขอบเขตอำนาจของ NSA (4 กลุ่มหลัก)
กลุ่ม 1 — Signature Authentication: รับรองว่าลายมือชื่อในเอกสารเซ็นต่อหน้าทนายจริง โดยทนายต้องตรวจบัตรประชาชน/พาสปอร์ตของผู้ลงนาม
กลุ่ม 2 — Certified True Copy: รับรองว่าสำเนาเอกสารตรงกับต้นฉบับ ทนายต้องเห็นต้นฉบับเสมอ ห้ามรับรองจากรูปถ่าย/สแกน
กลุ่ม 3 — Oath / Affidavit: ให้ผู้ให้ถ้อยคำสาบาน (oath) หรือปฏิญาณ (affirmation) ต่อหน้าทนายและลงชื่อในคำสาบาน ทนายรับรองว่าได้สาบานจริง
กลุ่ม 4 — Authentication of Person / Life Certificate: รับรองว่าผู้มาต่อหน้าทนายมีชีวิตอยู่ในวันที่ระบุ ใช้กับงานเงินบำนาญและมรดกต่างประเทศ
เปรียบเทียบ NSA ไทย กับ Notary ต่างประเทศ
US/UK/AU (common law): Notary Public เป็นตำแหน่งแยกจากทนาย ทำได้เฉพาะงานรับรอง ไม่ให้คำปรึกษากฎหมาย — NSA ไทยกว้างกว่า เพราะเป็นทนายอยู่แล้ว ให้คำปรึกษาได้ในเคสเดียวกัน
เยอรมัน/ฝรั่งเศส (civil law): Notaire/Notar เป็นข้าราชการหรือผู้ประกอบวิชาชีพอิสระที่มีอำนาจร่างสัญญาสาธารณะ (authentic act) — NSA ไทยไม่มีอำนาจนี้ ทำได้แค่ 'รับรอง' แต่ไม่ 'ร่าง' authentic act
จีน/ไต้หวัน: Notary Public เป็นข้าราชการของกระทรวงยุติธรรม — NSA ไทยเป็นเอกชนที่กำกับโดยสภาทนายความ ไม่ใช่รัฐ
ตรวจสอบใบอนุญาตอย่างไร
เข้าเว็บ lawyerscouncil.or.th เมนู 'ตรวจสอบทนายความ' กรอกเลขใบอนุญาต 6 หลัก + ชื่อ-นามสกุล ระบบจะแสดงสถานะ (Active/Suspend) และวันที่ขึ้นทะเบียน NSA
ทุกใบรับรองของ Thai Notary Law มีเลขใบอนุญาต NSA พิมพ์ที่มุมล่างซ้าย พร้อม QR code สำหรับตรวจสอบทันที
คำถามที่พบบ่อย
NSA กับ Notary Public เป็นสิ่งเดียวกันไหม?+
โดยเนื้อหางานคือใช่ — NSA เป็นชื่อทางการของ Notary Public ในระบบไทย แต่โครงสร้างวิชาชีพต่างจากต่างประเทศตรงที่ NSA ต้องเป็นทนายก่อนเสมอ
อบรม NSA ใช้เวลากี่วัน?+
หลักสูตรของสภาทนายความไม่น้อยกว่า 30 ชั่วโมง โดยปกติจัด 5 วันเต็ม (จันทร์–ศุกร์) มีทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ workshop รับรองเอกสารจริง
ทนายทุกคนเป็น NSA อัตโนมัติไหม?+
ไม่ — ต้องสมัคร อบรม สอบ และขึ้นทะเบียนแยก ทนายที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน NSA ห้าม notarize เอกสารเด็ดขาด
ค่าอบรมและค่าธรรมเนียมขึ้นทะเบียนเท่าไหร่?+
ค่าอบรมประมาณ 15,000-20,000 บาท ค่าธรรมเนียมขึ้นทะเบียน 3,000 บาท + ค่าธรรมเนียมต่ออายุปีละ 500 บาท
NSA มีอำนาจนอกประเทศไทยไหม?+
อำนาจเฉพาะภายในประเทศไทย — เอกสารที่ NSA รับรองใช้ต่างประเทศได้ผ่าน chain MFA + สถานทูต หรือ Apostille (ตั้งแต่ 2568)
ถ้า NSA ทำผิดจริยธรรมมีบทลงโทษไหม?+
มี — สภาทนายความมีคณะกรรมการมรรยาทสั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตได้ และในกรณีร้ายแรงมีโทษอาญาตามประมวลกฎหมายอาญา ม. 137 (แจ้งความเท็จ) ม. 264-266 (ปลอมเอกสาร)
