TL;DR
โครงสร้าง: (1) พ.ร.บ.ทนายความ พ.ศ. 2528 มาตรา 27(3) ให้สภาทนายความออกข้อบังคับควบคุมการประกอบวิชาชีพ (2) ข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยการขึ้นทะเบียนทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร พ.ศ. 2546 สร้าง NSA — ประเทศไทยไม่มี พ.ร.บ. Notary Public เฉพาะ
Thai notary law rests on: (1) Lawyers Act B.E. 2528 § 27(3) empowering the Lawyers Council; (2) Lawyers Council Regulation 2546 (2003) establishing Notarial Services Attorney. No standalone Notary Public Act.
พ.ร.บ.ทนายความ พ.ศ. 2528 — รากฐาน
มาตรา 27(3): สภาทนายความมีอำนาจออกข้อบังคับควบคุมการประกอบวิชาชีพทนายความ ซึ่งรวมถึงงาน notarial
มาตรา 46: กำหนดจรรยาบรรณ — ทนายต้องซื่อสัตย์ ไม่รับรองเอกสารเท็จ ไม่ปลอมตราประทับ ผู้ฝ่าฝืนถูกถอนใบอนุญาต
มาตรา 78-82: บทลงโทษทางวินัย — ตักเตือน, ห้ามประกอบวิชาชีพชั่วคราว, ลบชื่อออกจากทะเบียน
ข้อบังคับ 2546 — หัวใจของ Notary ไทย
ข้อ 3: ผู้จะขึ้นทะเบียน NSA ต้องเป็นทนายที่ประกอบวิชาชีพมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี + ผ่านอบรมและสอบ
ข้อ 6: อำนาจของ NSA — Signature Authentication, Certified True Copy, Oath/Affidavit, Life Certificate
ข้อ 12: ต้องต่ออายุใบอนุญาต NSA ทุก 2 ปี พร้อมอบรมทบทวน 6 ชั่วโมง
ข้อ 15: บทลงโทษ notarize เอกสารเท็จ — ถอน NSA + ส่งเรื่องวินัยทนายความ
กฎหมายเกี่ยวข้อง — Apostille กำลังจะมา
ไทยลงนาม HCCH Apostille Convention ปี 2567 — มีผล 28 ก.พ. 2570 หลังผ่าน ครม. + รัฐสภา
เมื่อมีผล พ.ร.บ. Apostille จะออกใหม่ กำหนดให้ MFA เป็น 'Competent Authority' ออก Apostille แทน chain legalization
โครงสร้าง NSA จะยังคงอยู่ — เพียงแค่ขั้นสถานทูตจะถูกยกเลิกสำหรับประเทศ Apostille
ทำไมไทยยังไม่มี พ.ร.บ. Notary เฉพาะ
คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายเสนอ 'ร่าง พ.ร.บ. Notary Public พ.ศ. ...' หลายครั้งตั้งแต่ปี 2560
ยังไม่ผ่านเพราะข้อถกเถียงว่าควรแยก Notary เป็นวิชาชีพต่างหาก (แบบเยอรมัน) หรือคงระบบ NSA (แบบปัจจุบัน)
จนกว่า พ.ร.บ.เฉพาะจะออก ข้อบังคับ 2546 คือกฎหมายหลักที่บังคับใช้
คำถามที่พบบ่อย
มี พ.ร.บ. Notary Public โดยเฉพาะไหม?+
ยังไม่มี — ใช้ พ.ร.บ.ทนายความ 2528 + ข้อบังคับสภาทนายความ 2546 เป็นกฎหมายหลัก ร่าง พ.ร.บ. Notary กำลังพิจารณา
ข้อบังคับ 2546 อ่านฉบับเต็มได้ที่ไหน?+
เว็บสภาทนายความ www.lawyerscouncil.or.th หมวด 'กฎหมายและข้อบังคับ' หรือขอสำเนาที่สำนักงานสภาทนายความ
โทษของ notary ปลอมคืออะไร?+
อาญา: ปลอมเอกสาร ม.264 ประมวลอาญา จำคุก 3 ปี / ปลอมตราราชการ ม.251 จำคุก 5-20 ปี + ทางวินัยถอนใบอนุญาตทนาย
NSA ต่างชาติเข้ามาทำในไทยได้ไหม?+
ไม่ได้ — พ.ร.บ.ทนายความ 2528 ให้เฉพาะสัญชาติไทยเท่านั้นประกอบวิชาชีพทนายในไทย NSA ก็อยู่ภายใต้ข้อจำกัดเดียวกัน
ถ้ามี Apostille แล้วยังต้องมี NSA ไหม?+
ต้อง — Apostille แทนที่แค่ขั้นสถานทูต ยังต้องมี NSA รับรองต้นทาง แล้ว MFA ออก Apostille (แทน consular legalization)
ค้นชื่อ NSA ในทะเบียนได้ที่ไหน?+
โทรสำนักงานทะเบียนสภาทนายความ 02-522-7124 ถึง 27 พร้อมชื่อ-นามสกุลและเลขใบอนุญาต หรือค้นออนไลน์ที่ระบบ eLawyer
